( 4 ) نصيريه [ تاريخچه پيدايش ] در قرن حاضر ، گروهى در سرزمين شام به نام نصيريه زندگى مىكنند ، و عقايدى به آنان نسبت داده مىشود كه مخلوطى از عقايد غلات و مسيحيت است ؛ اما در نسبت اين عقايد به نصيريه ترديد جدى وجود دارد . از نظر تاريخى لفظ نصيريه از قرن پنجم در متون اسلامى آمده است . « 1 » برخى نصيريه را پيروان محمد بن نصير نميرى ، از اصحاب امام هادى ( ع ) معرفى كرده‌اند . در كتب متقدم از پيروان محمد بن نصير با عنوان نميريّه ياد شده است . « 2 » برخى از نويسندگان معتقدند اولين بار شهرستانى بين عقايد نميريه با نصيريهء خلط كرده و عقايد نميريه را به نصيريه نسبت داده است . « 3 » محمد بن نصير نميرى براى امام سرشتى الوهى قائل بود و خود را پيامبر يا باب مىدانست و به تناسخ و اباحه گراييد . « 4 » غربيان معتقدند عقايد محمد بن نصير به وسيله محمد بن جندب به ابو محمد عبد اللّه جنبلانى رسيد و وى آداب و رسوم ايرانى را به نصيريه وارد ساخت . بعد از جنبلانى ( م 287 ه . ق ) ابو عبد اللّه حسين بن حمدان خصيبى ( م 346 ه . ق ) آموزه‌هاى اين فرقه را به شمال سوريه برد و كتاب خود ، الهداية الكبرى را به سيف الدولهء حمدانى هديه نمود . وى بعد از عمرى تلاش در راه ترويج عقايد نصيريه در شمال حلب از دنيا رفت و قبر وى هنوز مورد احترام نصيريان كنونى

--> ( 1 ) . E . 12 , V . 8 , P . 146 , Nusayriyya . ( 2 ) . نوبختى ، فرق الشيعة ، ص 95 ؛ المقالات و الفرق ، شماره 199 ؛ مقالات الاسلاميين ، ص 15 ؛ تبصرة العوام ، ص 167 - 171 . ( 3 ) . نعمت اللّه صفرى ، غاليان ، ص 134 . ( 4 ) . الغيبة ، شيخ طوسى ، ص 244 و 245 ؛ الملل و النحل ، ص 188 و 189 .